محافظت ایمنی مضاعف (Increased Safety) یا نوع حفاظت Ex e (قسمت دوم)

تجهیزات ضد انفجار، جهت افزایش ایمنی در محیط های پرخطر و جلوگیری از اتفاقاتی مانند انفجار و آتش سوزی، ساخته شده اند. تجهیزات ضد انفجار، از روش های مختلفی برای جلوگیری از خطرات احتمالی، استفاده می کنند. برخی از این روش ها عبارتند از؛ تغییر در ساختار مدار الکترونیکی تجهیزات، تغییر در جنس تجهیزات و…
در این مقاله قصد داریم نوع حفاظتی Ex e ضدانفجار را به شما معرفی کنیم و نحوه عملکرد آن را توضیح دهیم. تا پایان با ما همراه باشید.

تجهیزات ضد انفجار از وقوع حوادثی مانند آتش سوزی و انفجار جلوگیری می کنند.

نوع حفاظتی ضد انفجار Ex e و Ex de

در این بخش از مقاله، به معرفی نوع حفاظتی ضد انفجار Ex e و Ex de و ویژگی های آن، خواهیم پرداخت.

۱- ایمنی مضاعف (Increased Safety) یا محافظت نوع E

 نوع حفاظتی ضد انفجاری که قصد معرفی آن را داریم، ایمنی مضاعف یا محافظت نوع e نام دارد. در این سیستم، از مواد اولیه با کیفیتی برای ساخت تجهیزات استفاده می شود. این تجهیزات معمولا پایداری زیادی در برابر حرارت از خود نشان می دهند. همچنین، در این سیستم، تجهیزات با دقت بسیار بالایی طراحی می شوند تا انرژی تولید شده در داخل دستگاه را محدود کنند و از ایجاد حرارت اضافی، قوس الکتریکی و یا جرقه که منجر به انفجار و آتش سوزی در محیط های پر خطر می شود جلوگیری شود.
 

۱.۱. مبانی استفاده از سیستم ایمنی مضاعف

– استفاده از مواد اولیه و عایق هایی با کیفیت و مقاومت بسیار بالا
– تغییر در قسمت های چرخان دستگاه و ایجاد مجاری مخصوص برای عبور هوا و بهبود عملکرد
– افزایش استحکام تجهیزات و اتصالات آنها
– ساخت محفظه ای با درجه حفاظتی IP54 به منظور جلوگیری از ورود گرد و خاک
البته در سیستم ایمنی مضاعف، اقدامات انجام گرفته در جهت جلوگیری از ایجاد جرقه می باشد. به همین دلیل، تجهیزاتی که منبع ایجاد جرقه هستند، توسط این روش محافظت نخواهند شد.
به عنوان مثال، در یک دستگاه می توان برای محافظت از قسمت هایی که منبع جرقه هستند از روش d (مقاوم در برابر حرارت و جرقه) و برای محافظت از سایر قسمت ها از روش ایمنی مضاعف، استفاده کرد.
 

۱.۲. ویژگی های روش محافظت نوع  e

– عدم به وجود آمدن شکست الکتریکی، به دلیل استفاده از مواد اولیه بسیار با کیفیت
– محافظت و پایداری بالا در برابر رطوبت (در سیستم ایمنی مضاعف، سازنده می تواند از مواد اولیه ای مانند پلاستیک، استفاده می شود که مقاومت بالایی در برابر رطوبت و خوردگی از خود نشان می دهند)
– فرآیند سرویس و نگهداری محصولات ضد انفجار در روش ایمنی مضاعف، بسیار آسان تر از روش ضد شعله می باشد. چرا که تجهیزات ضد انفجارِ ایمنی مضاعف در مقایسه با تجهیزات ضد شعله، دارای پیچ و مهره های بسیار کمتری هستند و سبک تر نیز می باشند.
– هزینه نصبِ تجهیزات ایمنی مضاعف، در مقایسه با هزینه نصبِ تجهیزات ضد شعله، بسیار پایین تر است.
– در چراغ های ضدانفجار با نوع حفاظتی ایمنی مضاعف، می توان به وسیله کلید قطع خودکار با نوع حفاظتی Ex d که در داخل چراغ نصب شده است بدون قطع برق، چراغ های خراب شده را تعویض کرد.
– موتور های مورد استفاده در روش ایمنی مضاعف، بسیار قوی تر از سایر روش های محافظت می باشند. دلیل این امر نیز وابسته نبودن موتور تجهیزات مضاعف به محفظه ضد انفجار است.
– از تجهیزات ضد انفجارِ با نوع حفاظتی ایمنی مضاعف، می توان در دستگاه هایی که حاوی هر سه گروه گازی A, B, C هستند استفاده کرد اما در سایر تجهیزات ضد انفجار، این امکان وجود ندارد.
 

از تجهیزات ایمنی مضاعف نمی توان برای محافظت از قسمت های جرقه زا استفاده کرد.

۱.۳. آزمایش های تجهیزات ضد انفجارِ ایمنی مضاعف (Ex e) 

به منظور آماده سازی محفظه های ضد انفجار ایمنی مضاعف، علاوه بر آزمایش های الکتریکی باید هر محفظه، چهار آزمایش زیر را باید موفقیت بگذراند؛
– داشتن مقاومت بالا در برابر ضربه
– داشتن مقاومت بالا در برابر الکتریسیته ساکن
– داشتن مقاومت بالا در برابر اشعه ماوراء بنفش (مخصوص محفظه های پلاستیکی)
– آزمایش حداکثر دمای سطح (Thermal test to determine T rating)
– اخذ گواهینامه ISO 9001
 

۲- نوع حفاظتی Ex de

برخی از وسایل، مانند رله های مکانیکی، سوئیچ ها، اتصالات برقی، نر و مادگی هاِ اتصالات و…، در شرایط عادی، جرقه تولید می کنند و این جرقه، جزئی از مکانیزم طبیعی آنها می باشد. در مقابل، برخی از وسایل دیگر، مانند ترمینال ها، جرقه زا نمی باشند. اگر بخواهیم تمامی این وسایل را برای ساختِ دستگاهی واحد، درون یک محفظه ضد انفجار قرار دهیم، قیمت نهایی تولید این دستگاه بسیار افزایش خواهد یافت. در مقابل، می توانیم، قسمت هایی که جرقه تولید می کنند را در محفظه گران قیمتِ d و سایر وسایل را در محفظه e قرار دهیم. بدین ترتیب، قیمت نهایی فروش دستگاه، کاهش می یابد.
به روشِ محافظت از دستگاه ها با استفاده از مکانیزم فوق، de می گویند. چراغ های فلوئورسنت، نمونه واضحی برای استفاده از تجهیزات ضد انفجارِ de در یک دستگاه می باشند. در این چراغ ها، سوئیچِ قطع و وصل برق، در محفظه d قرار می گیرد و باقی اجزا که شامل، بدنه چراغ ها، ترمینال ها و پایه های لامپ ها می شوند، دارای نوع حفاظتی e است. از سیستم Ex de برای محافظت از تجهیزات الکتریکی استفاده می شود.

 

۳- محصولات ضد انفجار با نوع حفاظتی Ex de و Ex e

تمامی محصولات ضد انفجار با نوع حفاظتی Ex e دارای گواهینامه های ATEX و IECEx می باشند در ادامه به معرفی چند محصول ضد انفجار که دارای نوع حفاظتی ایمنی مضاعف هستند، می پردازیم:

مهتابی ضد انفجار BAY51-Q ساخت شرکت WAROM

مهتابی ضدانفجار واروم یکی از تجهیزات روشنایی ضدانفجار است که با بدنه باکالیت یا GRP دارای نوع حفاظتی Ex d e q  است. همان طور که پیش تر توضیح داده شد. بدنه این مهتابی از نوع حفاظتی e ایمنی مضاعف، کلید قطع خودکار با نوع حفاظتی d و بالاست الکترونیکی ضدانفجار با نوع حفاظتی q (غوطه‌ور در شن) می باشد.
میکرو سوئیچ ضد انفجار مهتابی واروم در زیر در مهتابی و تحت فشار قرار دارد. زمانی که درپوش مهتابی را باز می‌شود فشار از روی میکرو سوئیچ برداشته و برق قطع می‌شود و کاربر به راحتی می تواند لامپ ها را تعویض کند.

فلئورسنت ضد انفجار eLLK92 ساخت شرکت EATON

این فلئورسنت ضد انفجار نیز از بدنه باکالیت ساخته شده است و دارای نوع حفاظتی Ex ed است. بدنه این مهتابی ضد انفجار از نوع حفاظتی Ex e و بالاست ضدانفجار و کلید قطع خودکار با نوع حفاظتی Ex d می باشد.

پروژکتور ضد انفجار BAT53 شرکت WAROM

شرکت واروم (Warom) دارای دو نوع پروژکتور گازی است،پ روژکتور BAT85 (Ex d) و پروژکتور BAT53 (Ex de) ما در اینجا به معرفی پروژکتور ضد انفجار BAT53 می پردازیم. این محصول ضد انفجار دارای بدنه با نوع حفاظتی Ex d  و تریگر ضد انفجار Ex e در دو مدل متال هالید  HIE و سدیم HSE است.

باکس ضد انفجار Ex e

ترمینال باکس های ضد انفجار Ex e  در سه بدنه آلومینیومی، باکالیت (GRP) و استنلس استیل قابل سفارش هستد.
در این باکس ها حتما باید به دو نکته توجه شود:

1. تمامی قطعات استفاده شده در داخل باکس ایجاد جرقه نکنند مثل ترمینال ها
2. انرژی تولید شده در داخل باکس نباید گرمایی بیش تر از گرمای در نظر گرفته شده مطابق استاندار تولید کند.

ترمینال باکس های ضد انفجار شرکت واروم warom در مدل های BXJ-e (بدنه آلومینیومی)، BXJ-S (بدنه استیل) و BXJ8050 (بدنه GRP) در سایزهای قابل تامین می باشد.
علاوه بر مدل های ذکر شده، شرکت اطلس مگا ماشین قادر به تامین باکس ضدانفجار از کلیه شرکت های ایرانی نیز می باشد.

تاییدیه ضد انفجار برای تجهیزات حفاظتی نوع D

برای دریافت تاییدیه Ex d، تجهیزات باید مطابق با استانداردهای بین المللی مانند IEC 60079-1 و EN 60079-1 طراحی و آزمایش شوند. این استانداردها شامل الزامات دقیق برای مقاومت مکانیکی محفظه، طراحی مسیرهای شعله و تحمل فشارهای داخلی ناشی از انفجار هستند.
همچنین تجهیزات باید تحت آزمایش‌های فشار و نفوذ شعله قرار گیرند تا اطمینان حاصل شود که در صورت وقوع انفجار داخلی، هیچ شعله یا گاز داغی به بیرون نشت نمی‌کند. پس از موفقیت در این آزمایش‌ها، تجهیزات می‌توانند گواهی نامه‌های معتبر مانند ATEX در اروپا یا IECEx در سطح بین المللی را دریافت کنند.

آزمون‌های لازم برای تجهیزات حفاظتی نوع D

آزمون‌های لازم برای تجهیزات حفاظتی نوع D شامل موارد زیر هستند.

۱- آزمون مقاومت در برابر فشار انفجار

تجهیزات حفاظتی نوع D باید توانایی مقاومت در برابر فشارهای ناشی از انفجار داخلی را داشته باشند. در این آزمون، محفظه تجهیزات تحت فشارهای بالا قرار می‌گیرد تا اطمینان حاصل شود که در صورت وقوع انفجار، ساختار محفظه دچار شکست یا ترک خوردگی نمی‌شود. این آزمون بر اساس استاندارد IEC 60079-1 انجام می‌شود و نتایج آن برای صدور گواهی نامه‌های ایمنی مورد استفاده قرار می‌گیرد.

۲- آزمون عدم انتقال شعله

یکی از مهم‌ترین ویژگی‌های تجهیزات نوع D، جلوگیری از انتقال شعله به محیط خارجی است. در این آزمون، پس از ایجاد انفجار داخلی، بررسی می‌شود که آیا شعله یا گازهای داغ از طریق درزها یا اتصالات به بیرون نشت می‌کنند یا خیر. این آزمون نیز بر اساس استاندارد IEC 60079-1 انجام می‌شود و برای اطمینان از ایمنی تجهیزات در محیط‌های خطرناک ضروری است.

۳- آزمون دمای سطح خارجی

سطح خارجی تجهیزات حفاظتی نوع D نباید به دمایی برسد که بتواند باعث اشتعال گازها یا بخارات قابل اشتعال در محیط شود. در این آزمون، دمای سطح خارجی تجهیزات در شرایط عملیاتی مختلف اندازه گیری می‌شود تا اطمینان حاصل شود که دما از حد مجاز تعیین شده در استانداردها تجاوز نمی‌کند. این آزمون برای تعیین کلاس دمایی تجهیزات و اطمینان از ایمنی آن‌ها در محیط‌های مختلف انجام می‌شود.

۴- آزمون مقاومت در برابر خوردگی و عوامل محیطی

تجهیزات حفاظتی نوع D ممکن است در محیط‌هایی با شرایط سخت مانند رطوبت بالا، گرد و غبار، یا مواد شیمیایی خورنده مورد استفاده قرار گیرند. در این آزمون، تجهیزات تحت شرایط محیطی مختلف قرار می‌گیرند تا مقاومت آن‌ها در برابر خوردگی، نفوذ آب و گرد و غبار و سایر عوامل محیطی بررسی شود. این آزمون‌ها بر اساس استانداردهای بین المللی مانند IEC 60068 انجام می‌شوند.

۵- آزمون تطابق با استانداردهای ATEX و IECEx

برای استفاده از تجهیزات حفاظتی نوع D در بازارهای بین المللی، تطابق با استانداردهای ATEX (اروپا) و IECEx (بین المللی) ضروری است. در این آزمون‌ها، تمامی جنبه‌های طراحی، ساخت و عملکرد تجهیزات بررسی می‌شود تا اطمینان حاصل شود که تجهیزات با الزامات این استانداردها مطابقت دارند. دریافت گواهی نامه‌های مربوطه برای ورود به بازارهای جهانی و استفاده در صنایع مختلف الزامی است.

فروش تجهیزات ضد انفجار محافظت ایمنی مضاعف یا نوع e در اطلس مگا ماشین

شرکت مهندسی و بازرگانی اطلس مگا ماشین تامین کننده محصولات ضد انفجار (EX) و نماینده رسمی Warom با توجه به احساس نیاز صنعت نفت و گاز کشور در تامین تجهیزات و قطعات صنعتی در سال ۱۳۸۷ شروع به فروش تجهیزات برقی ضد انفجار و ابزار دقیق کرده است.
کارشناسان فنی و پشتیبانی همواره در فرایند انتخاب کالاهای ضد انفجار، ابزار دقیق و برق صنعتی در کنار شما خواهند بود. جهت استعلام قیمت تجهیزات ضد انفجار و صنعتی یا خرید محصولات مرتبط به سایت اطلس مگا ماشین مراجعه فرمایید. یا برای ارتباط مستقیم با مشاوران فنی شرکت با شماره های ۲۶۳۰۳۶۵۸-۲۶۳۰۳۶۴۲ ۰۲۱ تماس حاصل فرمایید.

جهت مطالعه مقاله «محافظت ضد شعله یا نوع d – قسمت اول» کلیک کنید