تعمیر و نگهداری مهتابی ضد انفجار: راهنمای عملی

مهتابی‌های ضد انفجار، وسایل روشنایی ضروری هستند که در محیط‌های خطرناک مانند کارخانه‌های شیمیایی، پالایشگاه‌های نفت، معادن و غیره استفاده می‌شوند. این محیط‌ها خطر انفجار ناشی از گازهای قابل اشتعال یا گرد و غبار زیاد را دارند. نگهداری صحیح از این چراغ‌ها نه تنها برای ایمنی، بلکه برای کارایی عملیاتی و انطباق با استانداردهای صنعتی نیز بسیار مهم است. در این بررسی از وبسایت «اطلس مگا ماشین» در مورد تعمیر و نگهداری مهتابی ضد انفجار صحبت می‌کنیم.

تعمیر و نگهداری مهتابی ضد انفجار نیازمند دقت بالا و رعایت کامل اصول ایمنی است، زیرا این تجهیزات در محیط‌های پرخطر مانند پالایشگاه‌ها و صنایع پتروشیمی استفاده می‌شوند. بررسی منظم اتصالات، عایق‌ها و شیشه محافظ نقش مهمی در پیشگیری از حوادث دارد.

چرا نگهداری مهتابی ضد انفجار اهمیت دارد؟

نگهداری از چراغ مهتابی ضد انفجار برای تضمین ایمنی در محیط‌هایی با گازها، بخارات یا گرد و غبار قابل اشتعال بسیار مهم است. مناطقی مانند کارخانه‌های شیمیایی، پالایشگاه‌های نفت و غیره، در صورت قرار گرفتن در معرض جرقه یا دمای بالا مستعد انفجار هستند. چراغ‌های ضد انفجار به طور ویژه برای مهار هرگونه جرقه یا شعله داخلی طراحی شده اند و از اشتعال جو اطراف جلوگیری می‌کنند.

نگهداری مهتابی ضدانفجار یکپارچگی محفظه آب بندی شده را تضمین می‌کند و از نشت، خوردگی یا سایش مکانیکی که می‌تواند عملکرد محافظتی آن را به خطر بیندازد، جلوگیری می‌کند. فراتر از ایمنی، نگهداری مناسب همچنین عملکرد طولانی مدت و رعایت استانداردهای ایمنی صنعتی را تضمین می‌کند. مهتابی سالم زمان خاموشی را کاهش می‌دهد و از تصادفات پرهزینه جلوگیری می‌کند.

لنزهای کثیف، اتصالات شل یا مهر و موم‌های تخریب شده نه تنها می‌توانند منجر به خرابی در مهار شوند، بلکه کیفیت روشنایی را نیز کاهش می‌دهند و ممکن است خطراتی را برای کارگران ایجاد کنند. با پیروی از سرویس مهتابی ضد انفجار، سازمان‌ها می‌توانند از جان انسان‌ها محافظت کنند و مسئولیت خود را در قبال ایمنی محل کار و استانداردهای زیست محیطی بالا ببرند.

نشانه‌های نیاز به تعمیر مهتابی ضد انفجار

با درک نشانه‌های خرابی می‌توانید روند تعمیر و نگهداری مهتابی ضد انفجار را اجرا کنید. این نشانه‌ها اغلب به شرح زیر هستند:

۱. سوسو زدن یا خروجی نور کم

یکی از قابل توجه‌ترین نشانه‌های نیاز به تعمیر یک چراغ ضدانفجار، سوسو زدن یا کاهش روشنایی است. این مشکل ممکن است ناشی از ماژول LED تخریب شده، بالاست معیوب (در مدل‌های قدیمی تر) یا خوردگی سیم کشی داخلی به دلیل قرار گرفتن در معرض محیط باشد. در مناطق خطرناک، روشنایی مداوم برای ایمنی بسیار مهم است و هرگونه ناهماهنگی می‌تواند خطر تصادفات را افزایش دهد. 

حتی سوسو زدن جزئی نیز نباید نادیده گرفته شود، زیرا اغلب نشان دهنده خرابی‌های عمیق‌تر الکتریکی یا قطعات است. بازرسی و تعویض فوری قطعات فرسوده می‌تواند عملکرد را بازیابی کرده و از نقص‌های جدی‌تر یا خطرات احتمالی احتراق جلوگیری کند.

۲. ترک یا آسیب به محفظه و لنز

مهتابی‌های ضد انفجار با محفظه‌های تقویت شده طراحی شده اند تا در برابر انفجارهای پرفشار مقاومت کنند و از خروج جرقه‌های داخلی جلوگیری کنند. اگر محفظه یا لنز خارجی دچار ترک، تراشه یا تاب برداشتن قابل مشاهده شود، رتبه بندی ایمنی کل وسیله را به خطر می‌اندازد. این آسیب‌ها ممکن است به دلیل ضربه مکانیکی، قرار گرفتن طولانی مدت در معرض مواد شیمیایی خشن یا تنش حرارتی رخ دهند. 

یک لنز آسیب دیده همچنین می‌تواند باعث ورود گرد و غبار، رطوبت یا گاز به داخل دستگاه شود و خطر انفجار را افزایش دهد. بازرسی‌های منظم بصری و نگهداری مهتابی ضد انفجار ضروری است و هرگونه نقص در یکپارچگی پوشش باید فوراً برداشته و جایگزین شود تا رعایت ایمنی حفظ شود.

۳. صداها یا بوی غیرمعمول در حین کار

صداهای وزوز، وزوز یا ترک خوردگی که از یک مهتابی ضد انفجار می‌آید، نشان دهنده مشکلات الکتریکی داخلی مانند اتصال کوتاه، درایورهای معیوب یا تخریب قطعات است. به همین ترتیب، وجود بوی سوختگی یا بوی شبیه به اوزون ممکن است نشان دهنده گرمای بیش از حد، خرابی عایق یا ذوب سیم باشد. 

ین علائم به ویژه در محیط‌های انفجاری خطرناک هستند، جایی که جرقه یا گرما می‌تواند گازهای قابل اشتعال را مشتعل کند. چنین نشانه‌های حسی هرگز نباید نادیده گرفته شوند. پس از تشخیص صداها یا بوهای غیرمعمول، دستگاه باید فوراً خاموش شود، توسط یک تکنسین واجد شرایط بازرسی شود و برای جلوگیری از خطرات احتمالی آتش سوزی یا انفجار، تعمیر یا تعویض شود.

۴. خوردگی یا زنگ زدگی روی قطعات فلزی

خوردگی یک تهدید رایج در محیط‌های صنعتی مانند پالایشگاه‌های نفت، کارخانه‌های شیمیایی یا تاسیسات دریایی است که در آنها چراغ قوه ضدانفجار و سایر چراغ‌ها می‌شوند. زنگ زدگی یا خوردگی روی براکت‌های نصب، پیچ‌ها یا هیت سینک‌ها نه تنها یکپارچگی ساختاری را تضعیف می‌کند، بلکه ممکن است منجر به به خطر افتادن آب بندی شود و به مواد قابل اشتعال اجازه ورود به واحد را بدهد.

اجزای خورده شده همچنین می‌توانند اتلاف گرما و اتصال زمین الکتریکی را مختل کنند. اگر چنین علائمی یافت شود، نشان می‌دهد که دستگاه دیگر محافظت کامل را ارائه نمی‌دهد و ممکن است در یک لحظه بحرانی از کار بیفتد. نگهداری مهتابی ضد انفجار و تعویض به موقع قطعات آسیب دیده برای ایمنی طولانی مدت بسیار مهم است.

۵. قطع مکرر مدارشکن‌ها

اگر یک چراغ مهتابی ضد انفجار باعث قطع مکرر مدارشکن شود، نشان دهنده یک خطای داخلی مانند اتصال کوتاه، ورود رطوبت یا عایق تخریب شده است. برخلاف چراغ‌های معمولی، این چراغ‌ها تحت تلرانس‌های ایمنی دقیق کار می‌کنند و بی ثباتی الکتریکی می‌تواند خطرات فاجعه باری را در مناطق ناپایدار ایجاد کند.

مشکلات مکرر مدارشکن همچنین می‌تواند نشان دهنده اضافه بار برق یا نقص اتصال زمین در طراحی دستگاه باشد. ضروری است که مهتابی را از سیستم جدا کنید، تمام سیم کشی‌ها و قطعات را بررسی کنید و قبل از فعال سازی مجدد، علت اصلی را مشخص کنید. ادامه استفاده از یک واحد معیوب می‌تواند پرسنل را به خطر بیندازد و کدهای ایمنی را نقض کند.

دستورالعمل گام به گام برای سرویس دوره ای

در ادامه به دستورالعمل سرویس مهتابی ضدانفجار اشاره می‌کنیم:

یکپارچگی درزگیر

• بررسی درزگیرها: به طور منظم درزگیرها و واشرها را بررسی کنید تا از سالم بودن و عملکرد صحیح آنها مطمئن شوید. هر کدام را از مهتابی‌هایی که علائم سایش یا آسیب را نشان می‌دهد، تعویض کنید تا از ورود رطوبت و گرد و غبار جلوگیری شود.
• روغن کاری درزگیر: برای حفظ انعطاف پذیری و اثربخشی آنها، از روان کننده‌های مناسب برای درزگیرها و واشرها استفاده کنید تا اصول نگهداری مهتابی ضد انفجار را رعایت کرده باشید.

سفت بودن اتصالات

• بررسی اتصالات: به طور منظم تمام اتصالات الکتریکی را از نظر سفتی و یکپارچگی بررسی کنید. اتصالات شل می‌توانند منجر به قوس الکتریکی و خطرات احتمالی شوند.
• بست‌های محکم: مطمئن شوید که تمام پیچ‌ها، مهره‌ها و بست‌ها محکم هستند. این کار از لرزش ناشی از شل شدن قطعات و به خطر افتادن ایمنی دستگاه جلوگیری می‌کند.

مراقبت از لنز و محفظه

• تمیز کردن لنز: لنز را تمیز نگه دارید تا حداکثر خروجی نور را تضمین کنید. از مواد و تکنیک‌های تمیزکننده مناسب برای جلوگیری از خراشیدن یا آسیب رساندن به لنز استفاده کنید.
• نگهداری محفظه: محفظه را از نظر هرگونه علائم خوردگی یا آسیب بررسی کنید. در صورت لزوم، از پوشش‌های محافظ برای جلوگیری از زنگ زدگی و تخریب استفاده کرده و اصول نگهداری مهتابی ضد انفجار را اجرا کنید.

عملکرد روشنایی

• خروجی نور مانیتور: به طور منظم خروجی نور را کنترل کنید تا مطمئن شوید که مطابق با استانداردهای لازم است. کاهش خروجی نور می‌تواند نشان دهنده نیاز به نگهداری یا تعویض باشد.
• نگهداری از LED: برای چراغ‌های LED، هرگونه علائم کم نور شدن یا تغییر رنگ را بررسی کنید. LEDهایی را که تغییرات قابل توجهی در عملکرد نشان می‌دهند، تعویض کنید.

آیا تعویض به صرفه‌تر از تعمیر است؟

اینکه آیا تعویض ارزان‌تر از تعمیر مهتابی ضد انفجار است یا خیر، به چندین عامل کلیدی بستگی دارد، از جمله شدت آسیب، هزینه قطعات یدکی، در دسترس بودن نیروی کار و سن لامپ. در مواردی که آسیب جزئی باشد، مانند درایور LED فرسوده، سیم کشی معیوب یا واشر فرسوده، تعمیر ممکن است مقرون به صرفه‌تر باشد، به خصوص اگر تکنسین‌های ماهر به راحتی در دسترس باشند و لامپ هنوز تحت گارانتی باشد. علاوه بر این، تعمیر قطعات می‌تواند زمان از کار افتادگی را به حداقل برساند و از هزینه اولیه بالاتر یک واحد کاملاً جدید جلوگیری کند، که به ویژه در تاسیسات صنعتی بزرگ با چندین لامپ ارزشمند است.

در بسیاری از موارد، تعویض در درازمدت اقتصادی‌تر از نگهداری مهتابی ضد انفجار است. سیستم‌های روشنایی ضدانفجار با استانداردهای ایمنی سختگیرانه‌ای مهندسی شده‌اند و هرگونه نقص در یکپارچگی آنها، مانند محفظه‌های ترک خورده یا اجزای داخلی خورده شده، ممکن است آنها را غیرکاربردی کند. تعمیر چنین نقص‌های بحرانی می‌تواند هم گران و هم غیرقابل اعتماد باشد اگر نتوان گواهینامه‌های ایمنی اصلی را بازیابی کرد. جایگزین‌های مدرن همچنین راندمان انرژی بهتر و طول عمر بیشتری را ارائه می‌دهند و هزینه‌های نگهداری را به مرور زمان کاهش می‌دهند. بنابراین، هنگامی که آسیب گسترده است یا گواهینامه ایمنی مورد تردید است، جایگزینی کامل اغلب انتخاب عملی‌تر و مقرون به صرفه‌تری است.

کلام آخر

تعمیر و نگهداری مهتابی ضد انفجار یکی از کارهای مهم برای استفاده صحیح از این تجهیزات است. شرکت اطلس مگا ماشین تامین کننده تجهیزات برقی ضد انفجار، ابزار دقیق و تجهیزات برقی صنعتی است و نماینده رسمی برند وارم (Warom) در ایران محسوب می‌شود. تمامی محصولات فروخته توسط شرکت اطلس مگا ماشین یک سال گارانتی دارند.

حضور در وندور لیست بلند وزارت نفت (MOP)، شرکت‌های پتروشیمی، پالایشگاه‌ها، خودروسازی ها، صنایع نظامی (سمتا)، فولاد سازی و غیره از افتخارات شرکت اطلس مگا ماشین محسوب می‌شوند. تمامی تلاش شرکت اطلس مگا ماشین، تا به امروز مشاوره دقیق و مناسب به کارفرما، تامین محصول با کیفیت مطابق با استانداردهای روز، تحویل به موقع و پیگیری در خدمات پس از فروش کالا بوده است. 

سوالات متداول

بسته به شرایط محیطی و میزان استفاده، معمولاً بازبینی و سرویس مهتابی ضد انفجار باید هر ۶ تا ۱۲ ماه انجام شود. در محیط‌های پر گرد و غبار یا با گازهای خورنده، دفعات نگهداری باید بیشتر باشد.

خیر، به هیچ وجه نباید از قطعات معمولی استفاده شود. فقط قطعات تایید شده با استانداردهای ضد انفجار باید جایگزین یا نصب شوند تا ایمنی کامل حفظ شود.

کاهش شدت نور، تاخیر در روشن شدن، گرم شدن بیش از حد، یا صدای غیرعادی از ترانس از علائمی هستند که نشان می‌دهند مهتابی نیاز به بررسی و نگهداری دارد.