بررسی فنی ساختار چراغ آویز ضد انفجار

چراغ آویز ضد انفجار یکی از تجهیزات حیاتی در محیط‌های صنعتی پرخطر مانند پالایشگاه ها، نیروگاه ها، معادن و صنایع پتروشیمی است که به منظور تامین روشنایی ایمن در مناطق مستعد انفجار طراحی می‌شود. ساختار چراغ آویز ضد انفجار به گونه‌ای است که از ایجاد جرقه یا گرمای بیش از حد که می‌تواند منجر به اشتعال گازها یا غبارات قابل انفجار شود، جلوگیری کند. ساختار فنی چراغ آویز ضد انفجار تضمین می‌کند که این محصول حتی در شرایط سخت محیطی نیز عملکردی ایمن و پایدار داشته باشد. در این بررسی از وبسایت «اطلس مگا ماشین» در مورد اجزای چراغ ضد انفجار صحبت می‌کنیم.

ساختار چراغ آویز ضد انفجار به گونه‌ای طراحی شده که در برابر نفوذ گازهای قابل اشتعال و گردوغبار مقاوم باشد. بدنه آن معمولاً از آلومینیوم سخت کاری شده یا فولاد ضدزنگ ساخته می‌شود و دارای واشرهای آب بندی و اتصالات بدون جرقه است. همچنین محفظه نوری با شیشه مقاوم در برابر فشار و حرارت، از انفجار داخلی جلوگیری می‌کند.

چراغ آویز ضد انفجار و کاربردهای آن

چراغ آویز ضد انفجار نوعی تجهیزات روشنایی صنعتی است که برای استفاده در محیط‌های خطرناک طراحی شده است، جایی که امکان وجود گازهای قابل اشتعال، بخارات شیمیایی، گرد و غبار یا ذرات معلق قابل انفجار وجود دارد. این چراغ‌ها با استفاده از طراحی و مواد ویژه، از ایجاد جرقه و افزایش دمای بیش از حد که می‌تواند باعث انفجار شود، جلوگیری می‌کنند. 

بدنه این تجهیزات معمولاً از آلومینیوم یا فولاد ضدزنگ با پوشش ضد خوردگی ساخته می‌شود و دارای استانداردهای بین المللی مانند ATEX یا IECEx هستند. به دلیل امنیت بالا و دوام در شرایط سخت، استفاده از این چراغ‌ها در صنایع حساس الزامی است. کاربردهای چراغ آویز ضدانفجار نیز عبارتند از:

• پالایشگاه‌ها و پتروشیمی ها
• سکوهای نفت و گاز دریایی
• انبارهای سوخت و مواد شیمیایی
• کارخانه‌های تولید رنگ و مواد قابل اشتعال
• معادن و تونل‌های زیرزمینی
• ایستگاه‌های گاز و تاسیسات انرژی

اجزای تشکیل دهنده ساختار چراغ آویز ضد انفجار

چراغ آویز ضدانفجار نیز مانند سایر تجهیزات روشنایی ضدانفجار، از اجزایی تشکیل شده است. در ادامه به ساختار چراغ آویز ضد انفجار اشاره می‌کنیم:

۱. محفظه ضد انفجار

هسته اصلی ساختار چراغ آویز ضد انفجار، محفظه آن است. این محفظه معمولاً از مواد محکمی مانند آلیاژ آلومینیوم، فولاد ضد زنگ یا پلی کربنات تقویت شده ساخته می‌شود. هدف اصلی محفظه مهار هرگونه جرقه، قوس یا گرمای داخلی است که در غیر این صورت می‌تواند گازهای قابل اشتعال خارجی، گرد و غبار یا بخارات را مشتعل کند. محفظه محکم آب بندی شده است و اغلب دارای اتصالات مسیر شعله، واشر و مکانیسم‌های کاهش فشار است که گازهای احتراق را به طور ایمن و کنترل شده تخلیه می‌کنند. 

رتبه بندی‌هایی مانند ATEX یا IECEx نشان دهنده انطباق آن با استانداردهای سخت گیرانه بین المللی است. علاوه بر این، سطح بیرونی به گونه‌ای طراحی شده است که گرما را به طور موثر دفع کند و از رسیدن دمای خارجی به سطح احتراق جلوگیری کند. محفظه همچنین از اجزای داخلی در برابر ضربات مکانیکی، رطوبت و خوردگی در محیط‌های صنعتی سخت محافظت می‌کند.

۲. ماژول منبع نور یا LED

ماژول منبع نور از اجزای چراغ ضدانفجار است. منبع نور در چراغ‌های آویز ضد انفجار معمولاً LED‌های با راندمان بالا هستند که به دلیل تولید گرمای کم، عمر طولانی و راندمان انرژی ترجیح داده می‌شوند. این ماژول‌های LED روی هیت سینک‌ها نصب می‌شوند تا گرما را به طور موثر دفع کنند و از این طریق از دمای بالا که می‌تواند خطرات احتراق را ایجاد کند، جلوگیری شود.

LEDها اغلب در یک محفظه نوری مهر و موم شده قرار می‌گیرند که تضمین می‌کند گرد و غبار و گاز نمی‌توانند به ناحیه‌ای که اتصالات الکتریکی وجود دارد نفوذ کنند. برخی از طرح‌ها همچنین شامل بازتابنده‌ها یا لنزها برای تمرکز یا پخش نور در صورت نیاز هستند. مدار درایور LED گاهی اوقات در یک محفظه جداگانه در داخل محفظه قرار می‌گیرد تا خطاهای الکتریکی احتمالی را ایزوله کند.

۳. لنز یا پوشش مقاوم در برابر ضربه

برای محافظت از منبع نور، ساختار چراغ آویز ضد انفجار از یک لنز یا پوشش با مقاومت بالا استفاده می‌کند که معمولاً از شیشه سخت، بوروسیلیکات یا پلی کربنات ساخته شده است. این پوشش باید بتواند در برابر شوک‌های مکانیکی، تغییرات حرارتی و فشار داخلی ناشی از انفجارهای احتمالی مقاومت کند. با استفاده از واشرهای ضد انفجار یا اتصالات رزوه‌دار، محکم به محفظه بسته می‌شود تا از ورود گاز جلوگیری شود. 

شفافیت و وضوح نوری لنز نیز برای حفظ کیفیت نور بسیار مهم است. در بسیاری از موارد، لنز با پوشش‌های ضد تابش یا ضد الکتریسیته ساکن پوشانده می‌شود تا عملکرد در محیط‌های صنعتی افزایش یابد. نقش آن نه تنها محافظت فیزیکی است، بلکه اطمینان از این است که هیچ منبع احتراق داخلی نمی تواند از آن خارج شود و جوهای خطرناک خارجی را مشتعل کند.

۴. سیم کشی و بلوک ترمینال

در داخل یک چراغ آویز ضد انفجار، سیستم سیم کشی و بلوک ترمینال به طور ویژه برای مکان‌های خطرناک طراحی شده اند. اجزای الکتریکی در محفظه‌های ضد شعله ایزوله شده‌اند و از مواد عایق مقاوم در برابر حرارت و جرقه استفاده می‌کنند. ورودی‌های کابل با استفاده از گلندهای کابل ضد انفجار تایید شده، آب بندی می‌شوند که از ورود گازها یا گرد و غبار انفجاری از طریق مسیر سیم کشی جلوگیری می‌کنند.

بلوک‌های ترمینال از مواد غیر جرقه‌زا ساخته شده‌اند و امکان اتصالات ایمن و مقاوم در برابر لرزش را فراهم می‌کنند. سیستم سیم کشی همچنین شامل ترمینال‌های اتصال به زمین یا ارت برای جلوگیری از تخلیه الکتریسیته ساکن است. تمام سیم کشی‌های داخلی و خارجی باید با استانداردهایی مانند NEC، ATEX یا IECEx مطابقت داشته باشند تا عملکرد ایمن حتی در محیط‌هایی که مواد فرار وجود دارد، تضمین شود.

۵. مکانیزم نصب چراغ آویز ضد انفجار

سیستم تعلیق یا نصب چراغ آویز هم برای ایمنی و هم برای عملکرد اهمیت دارد و از مهمترین اجزا در ساختار چراغ آویز ضد انفجار است. معمولاً این سیستم‌ها شامل یک قلاب، براکت یا اتصال لوله رزوه دار ایمن هستند که به چراغ اجازه می‌دهد از سقف یا تیرها در مناطق خطرناک آویزان شود. 

اجزای سیستم تعلیق از مواد مقاوم در برابر خوردگی و با استحکام بالا ساخته شده‌اند که می‌توانند در برابر ارتعاشات صنعتی، ضربه‌ها و شرایط آب و هوایی مقاومت کنند. طرح‌های ضد انفجار همچنین چگونگی تاثیر ارتعاشات بر اجزای داخلی را در نظر می‌گیرند و اغلب شامل ویژگی‌های جذب شوک هستند. سیستم نصب همچنین باید اطمینان حاصل کند که فیکسچر آب بندی و تراز شده باقی می‌ماند و از تنشی که می‌تواند به محفظه یا واشرهای ضد شعله آسیب برساند، جلوگیری می‌کند.

متریال و تکنولوژی‌های مورد استفاده در ساختار چراغ آویز ضد انفجار

چراغ‌های آویز ضد انفجار با استفاده از مواد بسیار بادوام و مقاوم در برابر حرارت ساخته می‌شوند تا اطمینان حاصل شود که می‌توانند در محیط‌های خطرناک با گازها، بخارات یا گرد و غبار قابل اشتعال با خیال راحت کار کنند. محفظه‌های این چراغ ضدانفجار معمولا از آلومینیوم ریخته گری، فولاد ضد زنگ‌ای  یا پلی کربنات تقویت شده ساخته می‌شوند.

لنز شیشه‌ای یا پلی کربناتی که منبع نور را پوشش می‌دهد اغلب از جنس شیشه سکوریت یا بوروسیلیکات است که می‌تواند در برابر دمای بالا و تغییرات ناگهانی فشار مقاومت کند. این اجزا با واشرها و اتصالات ضد شعله محکم بسته می‌شوند تا از خروج هرگونه جرقه یا شعله از محفظه جلوگیری شود. همه این مواد مقاومت چراغ آویز را در برابر ضربه، خوردگی و توانایی مهار انفجارهای داخلی بالا می‌برد. 

از نظر فناوری، در ساختار آویز ضد انفجار شامل مکانیسم‌های پیشرفته آب بندی و مهار مانند مسیرهای شعله، واشرهای حلقه‌ای O و کپسوله سازی هستند. مسیرهای شعله شکاف‌هایی با دقت ماشینکاری شده هستند که هرگونه شعله‌ای را که از اجزای داخلی خارج می‌شود، خنک و خاموش می‌کنند و از احتراق جو خارجی جلوگیری می‌کنند.

بسیاری از چراغ‌ها برای مطابقت با استانداردهای حفاظتی خاص مانند ATEX، IECEx یا UL844 ساخته شده اند که معیارهای طراحی و آزمایش دقیقی را برای تجهیزات الکتریکی در محیط‌های انفجاری تعریف می‌کنند. برخی از مدل‌ها همچنین ممکن است دارای فناوری LED با انتشار حرارت کم، سنسورهای حرارتی یکپارچه و محافظت پیشرفته در برابر نوسانات برق باشند تا ایمنی و طول عمر عملیاتی را بیشتر افزایش دهند.

کلام آخر

با درک ساختار فنی چراغ آویز ضد انفجار، می‌توانید این محصول را براساس محیط مورد نظر خود خریداری کنید. شرکت اطلس مگا ماشین تامین کننده تجهیزات برقی ضد انفجار، ابزار دقیق و تجهیزات برقی صنعتی است و نماینده رسمی برند وارم (Warom) در ایران محسوب می‌شود. تمامی محصولات فروخته توسط شرکت اطلس مگا ماشین یک سال گارانتی دارند.

حضور در وندور لیست بلند وزارت نفت (MOP)، شرکت‌های پتروشیمی، پالایشگاه ها، خودروسازی ها، صنایع نظامی (سمتا)، فولاد سازی و غیره از افتخارات شرکت اطلس مگا ماشین محسوب می‌شوند. تمامی تلاش شرکت اطلس مگا ماشین، تا به امروز مشاوره دقیق و مناسب به کارفرما، تامین محصول با کیفیت مطابق با استانداردهای روز، تحویل به موقع و پیگیری در خدمات پس از فروش کالا بوده است. 

سوالات متداول

با استفاده از محفظه‌های کاملاً مهر و موم شده و مواد غیرقابل اشتعال، از تماس گازهای قابل اشتعال با اجزای الکتریکی جلوگیری می‌کند.

معمولاً از آلومینیوم، فولاد ضد زنگ یا پلی‌کربنات مقاوم در برابر حرارت و ضربه استفاده می‌شود.

نوع ضد انفجار دارای طراحی ایزوله و مقاوم در برابر نفوذ گاز، گردوغبار و فشارهای ناگهانی است، در حالی که چراغ‌های معمولی چنین محافظتی ندارند.