آشنایی با مزایای تابلو برق ضدانفجار

تابلو برق ضدانفجار به عنوان یکی از تجهیزات حیاتی در صنایع حساس، نقش کلیدی در تضمین ایمنی و پایداری عملکرد تجهیزات الکتریکی در محیط‌های پرخطر ایفا می‌کند. این تابلو با طراحی ویژه و استفاده از موادی مقاوم در برابر حرارت، شوک الکتریکی و جرقه، از انتشار آتش یا انفجار در صورت وقوع حادثه جلوگیری می‌کنند. مزایای تابلو برق ضدانفجار باعث شده‌اند تا این تجهیزات به گزینه‌ای ضروری برای فضاهای صنعتی با ریسک بالا تبدیل شوند. در این بررسی از وبسایت «اطلس مگا ماشین» در مورد مزایای تابلو برق ضدانفجار صحبت می‌کنیم.

مزایای تابلو برق ضدانفجار شامل مقاومت در برابر گرد و غبار، رطوبت، دمای بالا و خوردگی و جلوگیری از انتشار جرقه، قوس و گرمای زیاد به جو انفجاری است. همچنین از ویژگی‌های تابلو برق ضدانفجار می‌توان به کاهش خطرات، حفظ جان پرسنل، افزایش دوام و کاهش هزینه‌های نگهداری اشاره کرد.

تابلو برق ضدانفجار چیست؟

تابلو برق ضدانفجار (Explosion-Proof Electrical Panel) محفظه‌ای ایمن و مقاوم در برابر انفجار است که برای محافظت از تجهیزات الکتریکی در محیط‌های صنعتی پرخطر طراحی شده است. این تابلوها با استفاده از بدنه‌های مقاوم (معمولاً از جنس آلومینیوم یا فولاد ضدزنگ) و با رعایت استانداردهای حفاظتی مانند Ex d یا Ex e، از انتشار جرقه‌ها، قوس‌های الکتریکی یا حرارت‌های بالا به محیط اطراف جلوگیری می‌کنند. در صورت وقوع انفجار داخلی، ساختار محکم تابلو برق ضدانفجار مانع از گسترش آن به بیرون می‌شود. ناگفته نماند، این قطعاتی مانند کلیدها، قطع‌کننده‌ها، کنتاکتورها، فیوزها و سایر اجزای کنترل و توزیع برق را در خود نگهداری می‌کند.

انواع تابلو برق ضدانفجار

یکی از مزایای تابلو برق ضدانفجار این است که انواع مختلفی دارد. در ادامه به انواع این تجهیزات اشاره می‌کنیم:

• تابلو برق کنترل ضدانفجار: این تابلوها برای کنترل فرآیندهای صنعتی در محیط‌های مستعد انفجار طراحی شده‌اند. این تجهیزات شامل تجهیزات کنترلی مانند PLC، کارت‌های ورودی/خروجی و منابع تغذیه هستند.
• تابلو برق توزیع ضدانفجار: این نوع تابلوها برای توزیع ایمن برق در محیط‌های خطرناک استفاده می‌شوند. این تجهیزات مجهز به تجهیزات حفاظتی مانند فیوز، کنتاکتور و بی متال هستند. 
• تابلو برق ضدانفجار آلومینیومی: تابلوهای آلومینیومی به دلیل وزن کم و مقاومت بالا در برابر خوردگی، در محیط‌های مرطوب و خورنده استفاده می‌شوند. این تابلوها دارای حفاظت Ex d یا Ex e هستند و در مناطق Zone 1 و Zone 2 کاربرد دارند.
• تابلو برق ضدانفجار استیل: تابلوهای استیل ضدانفجار از فولاد ضدزنگ ساخته شده اند و مقاومت بالایی در برابر زنگ زدگی و خوردگی دارند. این تابلوها برای استفاده در محیط‌های با رطوبت بالا یا شرایط سخت محیطی مناسب خواهند بود.
• تابلو برق ضدانفجار GRP: تابلوهای GRP (پلاستیک تقویت شده با الیاف شیشه) سبک و مقاوم در برابر خوردگی هستند. این تابلوها برای استفاده در محیط‌های با شرایط خاص مانند مناطق ساحلی یا محیط‌های شیمیایی مناسب هستند.
• تابلو برق ضدانفجار فشار ضعیف: این تابلوها برای توزیع برق با ولتاژ پایین در محیط‌های خطرناک طراحی شده اند. این تجهیزات مجهز به تجهیزات حفاظتی مانند فیوز و کلیدهای مینیاتوری هستند.
• تابلو برق ضدانفجار فشار متوسط: تابلوهای فشار متوسط برای توزیع برق با ولتاژ متوسط در محیط‌های پرخطر استفاده می‌شوند. این تجهیزات دارای تجهیزات حفاظتی پیشرفته و سیستم‌های کنترلی هستند.
• تابلو برق ضدانفجار فشار قوی: تابلوهای فشار قوی برای توزیع برق با ولتاژ بالا در محیط‌های خطرناک طراحی شده‌اند. این تجهیزات دارای تجهیزات حفاظتی پیشرفته و سیستم‌های کنترلی هستند.
• تابلو برق ضدانفجار با حفاظت Ex d: این تابلوها دارای محفظه‌ای مقاوم در برابر انفجار هستند که از انتشار شعله به بیرون جلوگیری می‌کند. این تجهیزات برای استفاده در محیط‌های با خطر بالای انفجار خواهند بود‌.
• تابلو برق ضدانفجار با حفاظت Ex e: این تابلوها دارای طراحی ایمن افزوده هستند که از ایجاد جرقه و افزایش دما جلوگیری می‌کند. این تجهیزات برای استفاده در محیط‌های با خطر متوسط انفجار مناسب هستند.

مزایای تابلو برق ضدانفجار در صنایع

در ادامه، به مزایای تابلو برق ضدانفجار اشاره می‌کنیم:

• افزایش ایمنی پرسنل و تجهیزات

تابلوهای برق ضدانفجار با طراحی خاص خود، از ایجاد جرقه یا شعله در محیط‌های خطرناک جلوگیری می‌کنند. این ویژگی به ویژه در صنایعی که با گازهای قابل اشتعال یا گردوغبارهای انفجاری سروکار دارند، اهمیت ویژه‌ای دارد. با استفاده از این تابلوها، خطرات ناشی از اشتعال در محیط‌های صنعتی به حداقل می‌رسد. علاوه بر این، این تابلوها با محافظت از تجهیزات الکتریکی در برابر شرایط محیطی سخت، عمر مفید این تجهیزات را افزایش می‌دهند. 

• رعایت استانداردهای بین المللی

تابلوهای برق ضدانفجاری که مطابق با استانداردهای بین المللی مانند ATEX و IECEx طراحی و ساخته می‌شوند، اطمینان از ایمنی در محیط‌های خطرناک را فراهم می‌کنند. این استانداردها که از مزایای تابلو برق ضدانفجار هستند، تضمین می‌کنند که تجهیزات در برابر شرایط محیطی خاص مقاومت بالایی دارند. رعایت این استانداردها نه تنها ایمنی محیط کار را تضمین می‌کند، بلکه موجب افزایش اعتبار و اعتماد به شرکت‌های تولیدکننده و بهره بردار می‌شود. این موضوع در پروژه‌های بین المللی و همکاری با شرکت‌های معتبر اهمیت زیادی دارد.

• کاهش زمان و هزینه‌های نگهداری

استفاده از تابلوهای برق ضدانفجار با طراحی مقاوم و محکم، نیاز به تعمیرات و نگهداری مکرر را کاهش می‌دهد. این تابلوها با محافظت از تجهیزات در برابر شرایط سخت محیطی، عمر مفید سیستم‌های الکتریکی را افزایش می‌دهند. علاوه بر این، تابلوهای ضدانفجار با کاهش احتمال وقوع حوادث ناشی از جرقه یا شعله، هزینه‌های ناشی از توقف تولید و خسارات به تجهیزات را به حداقل می‌رسانند. این موضوع موجب صرفه جویی در هزینه‌ها و افزایش بهره وری می‌شود.

• انعطاف پذیری در طراحی و نصب

تابلوهای برق ضدانفجار با قابلیت طراحی و ساخت سفارشی، می‌توانند متناسب با نیازهای خاص هر صنعت و محیط کاری تولید شوند. از مزایای تابلو برق ضدانفجار می‌توان به تولید این تجهیزات در ابعاد، شکل‌ها و ویژگی‌های مختلف قابل اشاره کرد. این انعطاف پذیری در طراحی و نصب، امکان استفاده از تابلوهای ضدانفجار را در انواع صنایع و محیط‌های کاری فراهم می‌کند. از صنایع نفت و گاز گرفته تا معادن و صنایع داروسازی، این تابلوها می‌توانند به طور مؤثر ایمنی و عملکرد سیستم‌های الکتریکی را تضمین کنند.

• حفاظت از محیط زیست

تابلوهای برق ضدانفجار با جلوگیری از وقوع حوادثی مانند انفجار یا آتش سوزی، از انتشار مواد خطرناک به محیط زیست جلوگیری می‌کنند. این ویژگی به ویژه در صنایعی که با مواد شیمیایی یا گازهای سمی سروکار دارند، اهمیت ویژه‌ای دارد. با استفاده از این تابلوها، نه تنها ایمنی کارکنان و تجهیزات تأمین می‌شود، بلکه از آلودگی محیط زیست و آسیب به اکوسیستم‌های طبیعی نیز جلوگیری می‌شود. این امر موجب ارتقاء مسئولیت پذیری اجتماعی و رعایت اصول توسعه پایدار در صنایع می‌شود.

کاربرد تجهیزات کنترل ضد انفجار در صنایع

تجهیزات کنترل و نظارت ضد انفجار نقش مهمی در پیشگیری و مدیریت خطرات انفجار در صنایع مختلف ایفا می‌کنند. صنایع می‌توانند با درک بهتر کاربردها از مزایای تجهیزات کنترل ضد انفجار بهره مند شوند. در ادامه به کاربرد تجهیزات کنترل ضد انفجار در صنایع مختلف اشاره می‌کنیم:

صنعت نفت و گاز

در این حوزه پرخطر، تجهیزات کنترل ضد انفجار برای نظارت بر گازها و مایعات فرار به ویژه در پالایشگاه‌ها، خطوط لوله و دکل‌های حفاری استفاده می‌شوند. این تجهیزات به تشخیص نشت، تجمع گاز و تغییرات فشار یا دما که می‌تواند منجر به شرایط انفجاری شود کمک می‌کند.

صنایع شیمیایی

بسیاری از مواد شیمیایی بسیار واکنش پذیر هستند و تحت شرایط خاصی می‌توانند منجر به انفجاری شوند. تجهیزات کنترل ضدانفجار می‌توانند ترکیبات شیمیایی، سطوح فشار و عوامل محیطی را برای اطمینان از حمل، ذخیره و حمل و نقل ایمن مواد ردیابی کنند.

صنعت معدن

معادن به دلیل گازهای قابل اشتعال مانند متان مستعد انفجار هستند. به همین دلیل می‌توانند از مزایای تجهیزات کنترل ضد انفجار بهره مند شوند. این سیستم‌های می‌توانند سطح گاز و شرایط تهویه را برای محافظت از معدنچیان و جلوگیری از حوادث با شرایط محدود نظارت کنند.

صنعت غذا و آشامیدنی

این صنعت به دلیل تجمع گرد و غبار به ویژه در فرآوری غلات، تولید شکر و تولید مواد غذایی پودری، مستعد انفجار است. تجهیزات کنترل ضدانفجار با نظارت بر غلظت گرد و غبار، جریان هوا و سایر عوامل می‌توانند خطر انفجار را به حداقل برسانند.

صنعت داروسازی

استفاده از پودرهای ریز، حلال‌ها و سایر مواد قابل اشتعال در تولید دارو نیازمند سیستم‌های نظارتی برای کنترل سطوح گرد و غبار و شناسایی هرگونه منبع احتراق بالقوه هستند. تجهیزات کنترل ضد انفجار می‌توانند از ایجاد یک محیط ایمن اطمینان دهند.

هوافضا و دفاع

صنایع نظامی از مزایای تجهیزات کنترل ضد انفجار بهره مند می‌شوند. در این صنایع که از مواد منفجره استفاده می‌شود، سیستم‌های نظارتی و تجهیزات کنترل ضد انفجار برای جلوگیری از آتش سوزی و انفجارهای تصادفی در حین ساخت، آزمایش و ذخیره سازی سلاح و سوخت به کار گرفته می‌شوند.

تاسیسات برق

نیروگاه‌ها به ویژه نیروگاه‌هایی که از سوخت‌های فسیلی استفاده می‌کنند، با خطر انفجار ناشی از گاز و گرد و غبار زغال سنگ مواجه هستند. سیستم‌های ضد انفجار، سطوح مواد قابل احتراق، دما و فشار را در دیگ‌ها، توربین‌ها و مناطق ذخیره ‌سازی سوخت کنترل می‌کنند تا از شرایط خطرناک جلوگیری کنند.

صنعت نساجی

کارخانه‌های نساجی می‌توانند با خطر انفجار ناشی از تجمع الیاف و گرد و غبار در فضاهای بسته مواجه شوند. تجهیزات کنترل می‌توانند با بررسی کیفیت هوا، گرد و غبار فیبر و سایر عوامل محیطی به ایجاد اطمینان از عملکرد ایمن در محیط‌ها کمک کنند.

صنعت خودرو

در طول فرآیند تولید به ویژه در کاربردهای رنگ و پوشش روی خودروها از مواد شیمیایی فرار و حلال‌ها استفاده می‌شود. تجهیزات کنترل ضدانفجار تضمین می‌کنند که سطوح غلظت زیر آستانه انفجار باقی می‌ماند و از اشتعال تصادفی جلوگیری به عمل می‌آورند.

کلام آخر

ویژگی‌های تابلو برق ضدانفجار شامل  مقاومت در برابر گرد و غبار، رطوبت، دمای بالا و خوردگی و جلوگیری از انتشار جرقه، قوس و گرمای زیاد به جو انفجاری است. درنتیجه می‌توان از جان پرسنل و دارایی های سازمان را محافظت کرد. درنهایت، با درک مزایای تابلو برق ضدانفجار می‌توانید محصول مناسب نیاز خود را خریداری کنید.

شرکت اطلس مگا ماشین تامین کننده تجهیزات برقی ضد انفجار، ابزار دقیق و تجهیزات برقی صنعتی است و نماینده رسمی برند وارم (Warom) در ایران محسوب می‌شود. تمامی محصولات فروخته توسط شرکت اطلس مگا ماشین یک سال گارانتی دارند.

حضور در وندور لیست بلند وزارت نفت (MOP)، شرکت‌های پتروشیمی، پالایشگاه‌ها، خودروسازی‌ها، صنایع نظامی (سمتا)، فولاد سازی و غیره از افتخارات شرکت اطلس مگا ماشین محسوب می‌شوند. تمامی تلاش شرکت اطلس مگا ماشین، تا به امروز مشاوره دقیق و مناسب به کارفرما، تامین محصول با کیفیت مطابق با استانداردهای روز، تحویل به موقع و پیگیری در خدمات پس از فروش کالا بوده است.

سوالات متداول

تابلو برق ضدانفجار محفظه‌ای است که تجهیزات برقی مانند کلیدها، قطع‌کننده‌ها، کنتاکتورها، فیوزها و سایر اجزای کنترل و توزیع برق را در خود جای داده و به‌گونه‌ای طراحی شده که در صورت وقوع جرقه یا قوس الکتریکی درون آن، این انرژی به خارج از تابلو منتقل نشود.

این تابلوها در محیط‌هایی که احتمال وجود گازهای قابل اشتعال، گرد و غبار یا بخارات انفجاری وجود دارد، مانند صنایع نفت و گاز، پتروشیمی، معادن، کارخانجات شیمیایی و داروسازی، نیروگاه‌ها و ایستگاه‌های پمپ بنزین باید استفاده شوند.

تابلوهای ضدانفجار باید دارای استانداردهای بین‌المللی مانند IECEx و ATEX باشند که نشان‌دهنده ایمنی و کیفیت بالای آنهاست.