راهنمای خرید سوکت و پلاگ ضدانفجار

در محیط‌هایی با خطرات بالقوه انفجار، استفاده از تجهیزات الکتریکی ایمن، امری ضروری و حیاتی است. یکی از این تجهیزات مهم، سوکت و پلاگ ضدانفجار است که به‌عنوان رابط انتقال برق در فضاهای حساس به گازها و گردوغبارهای قابل اشتعال، نقش ایمنی بسیار مهمی دارد. انتخاب دقیق این قطعات نه‌تنها از بروز حوادث جلوگیری می‌کند، بلکه باعث افزایش بهره‌وری سیستم‌های برقی نیز می‌شود. در این مقاله از وب‌سایت «اطلس مگا ماشین»، به معرفی تخصصی این تجهیز و نکات کلیدی در خرید آن می‌پردازیم.

سوکت و پلاگ ضدانفجار از مهم‌ترین تجهیزات ایمنی در صنایع حساس به انفجار است که با طراحی خاص، مانع از انتشار جرقه به محیط می‌شود. در راهنمای خرید سوکت و پلاگ ضدانفجار توصیه می‌شود که با درنظرگرفتن زون کاری، استانداردها، نوع جریان و جنس بدنه، انتخابی مطمئن و مطابق با استانداردهای جهانی داشته باشید. 

سوکت و پلاگ ضدانفجار چیست؟

سوکت و پلاگ ضدانفجار نوعی رابط برق صنعتی است که در محیط‌های مستعد انفجار، مانند پالایشگاه‌ها، سکوهای نفتی، معادن و کارخانه‌های شیمیایی مورد استفاده قرار می‌گیرد. طراحی این تجهیزات به‌گونه‌ای است که حتی هنگام قطع و وصل جریان برق، هیچ جرقه‌ای به فضای بیرون انتقال نمی‌یابد تا خطر انفجار به صفر برسد. برخلاف پلاگ‌های معمولی، این مدل‌ها دارای محفظه‌ای مستحکم و ایزوله هستند که هرگونه جرقه داخلی را مهار کرده و از انتقال گرما، شعله یا جرقه به محیط جلوگیری می‌کند. همچنین سوکت و پلاگ‌های ضدانفجار از نظر ساختاری با متریال مقاوم‌ در برابر خوردگی، رطوبت و دمای بالا تولید می‌شوند. سوکت و پلاگ‌های ضدانفجار بر اساس نوع محیط کاری به زون‌های مختلفی طبقه‌بندی می‌شوند: زون ۱ و ۲ برای گازها و بخارات قابل اشتعال، و زون ۲۱ و ۲۲ برای محیط‌های دارای گردوغبار. در نتیجه، هر تجهیز باید با توجه به زون کاری انتخاب شود تا تطابق کامل با استانداردهای ایمنی داشته باشد.

ویژگی‌ها و مزایای خرید سوکت و پلاگ ضدانفجار

یکی از نکات راهنمای خرید سوکت و پلاگ ضدانفجار، توجه به ویژگی‌ها و مزایای این محصول است. برخی از اصلی‌ترین و مهم‌ترین ویژگی‌های این تجهیزات ضدانفجار به شرح زیر می‌باشد:

ایمنی حداکثری در محیط‌های پرخطر

این تجهیزات به‌واسطه طراحی خاص خود، مانع از ایجاد شعله یا جرقه در محیط می‌شوند. مکانیسم‌های قفل‌کننده داخلی، امکان قطع و وصل اتصال را تنها در صورت خاموش بودن جریان فراهم می‌کنند که یکی از الزامات ایمنی در محیط‌های مستعد انفجار است.

مقاومت در برابر شرایط سخت صنعتی

پلاگ و سوکت‌های ضدانفجار معمولاً از آلیاژهای آلومینیومی با پوشش‌های اپوکسی یا برنج نیکل‌کاری شده ساخته می‌شوند تا در برابر رطوبت، خوردگی، گردوغبار و حتی ضربات مکانیکی مقاوم باشند. همچنین برخی مدل‌ها دارای تاییدیه‌های IP66 یا بالاتر هستند.

نصب آسان و تنوع در ظرفیت برق‌رسانی

این تجهیزات در آمپراژهای مختلف از ۱۶ تا ۱۲۵ آمپر طراحی شده‌اند و قابلیت استفاده در سیستم‌های تک‌فاز و سه‌فاز را دارند. برخی مدل‌ها دارای کدگذاری رنگی یا مکانیکی هستند که تنها اجازه اتصال صحیح را می‌دهند و خطرات اشتباه در نصب را به حداقل می‌رسانند.

نکات خرید سوکت و پلاگ ضدانفجار

راهنمای خرید سوکت و پلاگ ضدانفجار یا هر تجهیز دیگری همچون گلند ضدانفجار و…، به شما کمک می‌کند تا خریدی مطمئن داشته باشید. در ادامه نکات خرید سوکت و پلاگ ضدانفجار به‌صورت موردی و دقیق ارائه شده است. هر مورد به یک نکته کلیدی در انتخاب این نوع تجهیزات اختصاص دارد:

• توجه به زون کاری محیط: پیش از انتخاب محصول، باید مشخص شود که سوکت و پلاگ در چه زونی مورد استفاده قرار می‌گیرد. محصولات مناسب زون ۱ یا زون ۲ دارای ساختار و استاندارد متفاوتی با مدل‌های مخصوص زون ۲۱ و ۲۲ هستند. هرگونه اشتباه در این انتخاب می‌تواند منجر به خطرات جانی و مالی شود.
• بررسی استانداردها و گواهی‌نامه‌ها: مهم‌ترین نکته در خرید این تجهیز، دارا بودن گواهی‌نامه‌های بین‌المللی مانند ATEX، IECEx، UL یا INMETRO است. این گواهی‌ها نشان‌دهنده‌ی تست‌شدن محصول در شرایط آزمایشگاهی واقعی و تطابق کامل آن با استانداردهای ایمنی جهانی هستند.
• نوع و میزان جریان الکتریکی موردنیاز: پیش از خرید باید جریان و ولتاژ مورد نیاز تجهیز مصرف‌کننده به‌درستی مشخص شود. اگر پلاگ انتخاب‌شده ظرفیت پایین‌تری از نیاز دستگاه داشته باشد، نه‌تنها کار نخواهد کرد بلکه در بلندمدت موجب داغ‌شدن، جرقه یا حتی انفجار خواهد شد.
• انتخاب جنس مناسب بدنه بر اساس محیط: در محیط‌هایی با وجود مواد خورنده یا رطوبت بالا، پلاگ‌هایی با بدنه آلومینیومی یا برنجی با پوشش مقاوم در برابر خوردگی توصیه می‌شود. در فضاهای خشک‌تر و دارای ریسک کمتر، می‌توان از مدل‌هایی با بدنه پلی‌آمید صنعتی استفاده کرد.
• وجود قفل ایمنی یا Interlock مکانیکی: مدل‌هایی که دارای قفل مکانیکی داخلی هستند، فقط زمانی اجازه قطع و وصل اتصال را می‌دهند که جریان برق به‌طور کامل قطع شده باشد. این قابلیت نقش مهمی در کاهش ریسک و افزایش امنیت در زمان بهره‌برداری دارد.
• نوع نصب و اتصالات جانبی: توجه به نحوه نصب محصول (روی دیوار، درون تابلو یا به‌صورت پرتابل) و نوع اتصالات موردنیاز از دیگر نکات مهم خرید است. برخی مدل‌ها با جعبه ترمینال داخلی عرضه می‌شوند که نصب و سیم‌کشی را ساده‌تر می‌کند.

کلام آخر

سوکت و پلاگ ضدانفجار یکی از تجهیزات حیاتی برای ایمن‌سازی سیستم‌های برق در محیط‌های مستعد انفجار است. انتخاب درست این قطعات نه‌تنها به ایمنی بیشتر کمک می‌کند، بلکه عملکرد پایدار و عمر طولانی‌تری برای تجهیزات به همراه خواهد داشت. شما می‌توانید برای بررسی مشخصات فنی یا سفارش مدل مناسب پروژه خود، به وب‌سایت تخصصی اطلس مگا ماشین مراجعه کرده یا از مشاوره رایگان کارشناسان این مجموعه استفاده کنید.

سوالات متداول

خیر، سیستم‌های ضدانفجار باید به‌صورت کامل طراحی و اجرا شوند و استفاده ترکیبی از تجهیزات معمولی و ضدانفجار به‌شدت خطرناک است.

نصب این تجهیزات باید طبق مقررات ایمنی صنعتی انجام شود و معمولاً نیازمند نظارت و تأیید واحد HSE یا بازرسی فنی پروژه است.

برندهایی مانند CEAG، Warom، Cortem و ABB از تولیدکنندگان شناخته‌شده و معتبر در این حوزه هستند که محصولات آن‌ها دارای استانداردهای بین‌المللی است.