نقش گلند ضد انفجار در صنایع حساس چیست؟

گلند‌های ضد انفجار قطعات مکانیکی تخصصی هستند که کابل‌های ورودی به تابلوها، موتورها یا محفظه‌های الکتریکی را به‌صورت کاملا آب‌بندی و ایمن نگه می‌دارند. با این کار، از ورود یا خروج گازها، گردو غبار و بخارات قابل اشتعال جلوگیری کرده و هرگونه جرقه یا شعله داخلی را درون خود محصور می کنند. نقش گلند ضد انفجار جلوگیری از ایجاد شرایط انفجار یا آتش‌سوزی در محیط‌های صنعتی و ایجاد اتصالات ایمن برای کابل‌ها است. در این مقاله از اطلس مگا ماشین به طور کامل در مورد تاثیر گلند ضد انفجار صحبت می‌کنیم.

نقش گلند ضد انفجار این است که با ایجاد آب‌بندی و مهار کامل کابل‌ها در محل ورود به تابلو یا محفظه، از نفوذ گازها، بخارات یا گردوغبارهای قابل اشتعال به داخل تجهیزات جلوگیری می‌کند و بدین ترتیب مانع از تماس این مواد با هر گونه جرقه یا حرارت داخلی می‌شود.

نقش گلند ضد انفجار در سیستم‌های برق صنعتی

در سیستم‌های برق صنعتی، به‌خصوص در محیط‌های خطرناک مثل پتروشیمی، نفت و گاز، پالایشگاه‌ها و کارخانه‌های مواد شیمیایی، گلند ضد انفجار یکی از اجزای مهم است که نقش عملیاتی و ایمنی مهمی دارد. در ادامه به نقش گلند ضد انفجار در سیستم‌های برق صنعتی اشاره می‌کنیم:

ایمنی در محیط‌های انفجاری

نقش گلند ضد انفجار، جلوگیری از بروز و گسترش انفجار در محل‌های دارای گازهای قابل اشتعال و گردوغبار انفجاری است. گلندهای مناسب این محیط‌ها به گونه‌ای طراحی شده‌اند که هیچ جرقه، شعله یا انتقال حرارت خطرناک از داخل محفظه به خارج ندهند و با استانداردهای ATEX, IECEx مطابقت دارند. این امر باعث می‌شود خطر اشتعال کاهش یابد و ایمنی سیستم برق صنعتی تضمین شود.

فیکس و مهار کابل‌ها در محل ورودی

یکی از عملکردهای ابتدایی اما حیاتی گلندها، محکم نگه‌داشتن کابل در نقطه ورود به جعبه‌های تقسیم، تابلو برق یا تجهیزات است. در محیط‌های صنعتی بخصوص جایی که ارتعاش، نیروی کشش یا تکان وجود دارد، این مهار از جابجایی، کشیدگی یا پارگی کابل‌ها جلوگیری کرده و اتصال پایدار ایجاد می‌کند. 

آب‌بندی و حفاظت در برابر عوامل محیطی

نقش گلند ضد انفجار در آب‌بندی و حفاظت از عوامل محیطی است. این قطعه به‌صورت آب‌بند (Sealing) عمل می‌کند تا از ورود رطوبت، گردوغبار، روغن و مواد شیمیایی به داخل تابلو یا محفظه جلوگیری شود. این آب‌بندی باعث می‌شود سطح حفاظت تجهیزات (IP) افزایش یابد و عمر مفید آنها در محیط‌های سخت صنعتی افزایش یابد.

جلوگیری از انتقال شعله و فشار ناشی از انفجار

در صورت وقوع انفجار داخل یک محفظه یا تابلو، گلندهای مخصوص Ex می‌توانند فشار و شعله را در همان محفظه نگه دارند و از انتشار آن به اطراف جلوگیری کنند. این ویژگی به‌ویژه در گلندهای دارای محفظه فشار بالا (Ex d) یا آب‌بندی مضاعف دیده می‌شود که به شکل ایمن‌تر انرژی انفجار را کنترل می‌کند.

ادغام با استانداردهای سیستم‌های برق صنعتی

گلند ضد انفجار بخشی از یک سیستم کل‌نگر حفاظتی Ex است که باید با دیگر اجزای ضدانفجار مانند جعبه‌های Ex، ترمینال‌ها و سیستم‌های کنترل هماهنگ باشد. این سازگاری با استانداردهای بین‌المللی کمک می‌کند تا کل سیستم برق در مناطق خطرناک به شکل ایمن و قابل اطمینان کار کند.

پشتیبانی از انواع کابل‌ها و کاربردهای خاص

گلندها برای کابل‌های مختلف (آرموردار و بدون زره)، کابل‌های ابزار دقیق و حتی کابل‌های حساس به الکترومغناطیس قابل طراحی هستند. این قابلیت باعث می‌شود که کابل‌ها بدون آسیب، خمیدگی یا تداخل الکتریکی وارد سیستم شوند و از هر نوع خراب شدن یا اختلال در سیگنال جلوگیری شود.

عملکرد مکانیکی در برابر فشار، ارتعاش و خوردگی

در محیط‌های صنعتی، کابل‌ها در معرض لرزش، ضربه، فشارهای مکانیکی و خوردگی قرار دارند. گلندهای ضد انفجار از جنس‌های مقاوم مانند استیل، برنج با روکش نیکل یا آلومینیوم ساخته می‌شوند. همین موضوع تاثیر گلند ضد انفجار در خصوص عملکرد مکانیکی برای مقاومت در برابر فشار، ارتعاش و خوردگی را بالا می‌برد.

تاثیر گلند ضد انفجار بر افزایش ایمنی تجهیزات

گلند ضد انفجار با داشتن مهر و موم‌های دقیق و جنس‌های مقاوم (مثلاً برنج، استنلس استیل یا پلی‌آمید) از انتشار جرقه و شعله از داخل محفظه به فضای اطراف جلوگیری می‌کنند؛ این ویژگی مخصوصاً در محل‌هایی که گازها، بخارات یا گرد و غبار قابل اشتعال وجود دارد، حیاتی است، زیرا حتی یک جرقه‌ کوچک می‌تواند منجر به حادثه‌ی انفجار شود. گلندهای ضد انفجار همچنین با حفظ فشار و واکنش‌های داخلی محفظه در مواقع اضطراری از انتقال انرژی خطرناک به بیرون جلوگیری می‌کنند و بدین ترتیب سطح خطر و احتمال آتش‌سوزی را به طور چشمگیری کاهش می‌دهند. 

علاوه بر جلوگیری از جرقه و شعله، نقش گلند ضد انفجار در ایمنی مکانیکی و جلوگیری از نفوذ عوامل خطرناک به داخل تجهیزات مشخص می‌شود. ساختار مهر و موم شده این گلندها مانع از ورود گردوغبار، رطوبت و گازهای قابل اشتعال به داخل تابلوها و جعبه‌های الکتریکی خواهند شد. این موضوع خود عاملی مهم در جلوگیری از ایجاد قوس‌های الکتریکی یا خطاهای ناگهانی است. همچنین، گلند ضد انفجار کابل را در برابر کشش، لرزش و تنش‌های فیزیکی محکم نگه می‌دارد که این موضوع از قطع یا آسیب دیدن کابل‌ها که می‌تواند خطرات ایمنی و اتصالات کوتاه را افزایش دهد جلوگیری می‌کند.

تاثیر گلند ضد انفجار بر افزایش دوام و عملکرد تجهیزات در شرایط خطرناک

علاوه بر جلوگیری از ایجاد شعله و انتشار جرقه، نقش گلند ضد انفجار در افزایش عمر مفید و عملکرد پایدار تجهیزات در محیط‌های سخت نیز حائز اهمیت است. این گلندها معمولاً از مواد مقاوم مانند برنج، استنلس‌استیل یا آلیاژهای مخصوص ساخته می‌شوند تا در برابر خوردگی، ارتعاش، فشار بالا، دماهای شدید و شرایط محیطی سخت مقاومت کنند. این ویژگی‌ها باعث می‌شود که گلندها علاوه بر عملکرد ایمنی، از آسیب‌های محیطی نیز جلوگیری کرده و تجهیزات پشتیبان آنها (مثل کابل‌ها و اتصالات) را در شرایط طولانی‌مدت محافظت کنند.

مهر و موم مناسب و مقاومت مکانیکی به این معناست که کابل‌ها تحت کشش یا لرزش‌های مکرر دچار آسیب نمی‌شوند که می‌تواند منجر به خطاهای الکتریکی شود. محافظت از گلند و اتصالات ضدانفجار باعث کاهش نیاز به تعمیرات مکرر و کاهش خرابی تجهیزات می‌شود، که این خود یک بعد مهم ایمنی و بهره‌وری در صنایع حساس است. از سوی دیگر، کیفیت مواد سازنده گلند موجب می‌شود که تجهیزات در برابر خوردگی و سایش نیز مقاوم باشند. این موضوع در محیط‌های صنعتی و خورنده اهمیت ویژه‌ای دارد.

نقش گلند ضد انفجار در حفظ یکپارچگی محفظه‌های الکتریکی

یکی از مهمترین جنبه‌های افزایش ایمنی تجهیزات در محیط‌های انفجاری، حفظ یکپارچگی محفظه‌های الکتریکی است. گلند ضد انفجار به‌عنوان رابط بین کابل و محفظه عملکرد دوگانه دارد: اول، کابل را به‌صورت مکانیکی مهار می‌کند تا تحت نیروهای کششی یا ارتعاش دچار جابجایی نشود و دوم، از ورود گاز، گرد و غبار یا رطوبت به داخل محفظه جلوگیری می‌کند.

با ایجاد یک مهر و موم محکم، گلندها از نفوذ عناصر خطرناک به داخل تجهیزات جلوگیری کرده و از ارتباط احتمالی بین منابع احتراق و محیط اطراف جلوگیری به عمل خواهد آورد. این موضوع به‌طور مستقیم احتمال وقوع انفجار را کاهش می‌دهد، زیرا بدون مهر و موم مناسب، حتی کوچک‌ترین منافذ می‌توانند مسیر گازهای قابل اشتعال یا جرقه‌ها به بیرون محفظه را باز کنند.

کلام آخر

با درک نقش گلند ضد انفجار می توانید از این تجهیزات برای کاربردهای مختلف استفاده کنید. شرکت اطلس مگا ماشین تامین کننده تجهیزات برقی ضد انفجار، ابزار دقیق و تجهیزات برقی صنعتی است و نماینده رسمی برند وارم (Warom) در ایران محسوب می‌شود. تمامی محصولات فروخته شده توسط شرکت اطلس مگا ماشین یک سال گارانتی دارند.

حضور در وندور لیست بلند وزارت نفت (MOP)، شرکت‌های پتروشیمی، پالایشگاه ها، خودروسازی ها، صنایع نظامی (سمتا)، فولاد سازی و غیره از افتخارات شرکت اطلس مگا ماشین محسوب می‌شوند. تمامی تلاش شرکت اطلس مگا ماشین، تا به امروز مشاوره دقیق و مناسب به کارفرما، تامین محصول با کیفیت مطابق با استانداردهای روز، تحویل به موقع و پیگیری در خدمات پس از فروش کالا بوده است.

سوالات متداول